Οι απεγνωσμένες ελπίδες των ανεύθυνων.

29 Δεκεμβρίου 2009

Από την ιδιαίτερη πατρίδα μου, την Αρκαδία, παρακολουθώ φέτος από μακριά (εννοώ με την ασφάλεια του μη εμπλεκομένου υπό την έννοια του μη αποφασίζοντος) τις εξελίξεις στην χώρα. Λίγο οι αγροτικές εργασίες, λίγο οι οικογενειακές στιγμές, δεν μου άφησαν και μεγάλο περιθώριο για ευρύτατες κοινωνικές συναναστροφές. Μόλις χθες, είχα την ευκαιρία να βρεθώ με πολλούς φίλους και γνωστούς και να τα πούμε λιγάκι. Το πρώτο πράγμα που διαπίστωσα για πρώτη φορά σε τέτοιο βαθμό– ομολογώ- ήταν ένα μούδιασμα. Ακόμη και οι πιο σκληροπυρηνικοί της κάθε απόχρωσης, δεν μπορούν να πάρουν ξεκάθαρα θέση υπέρ του ενός ή του άλλου. Το δε μούδιασμα, εναλλάσσεται με μια ευκρινή αγωνία. Αγωνία για την επόμενη ημέρα, που δεν διακρίνεις μόνο στους ελεύθερους επαγγελματίες ή τους αγρότες, αλλά ακόμη και στην τάξη των δημοσίων υπαλλήλων που μέχρι χθες ένιωθαν τη ζωή τους να κυλά χωρίς μεγάλα σκαμπανεβάσματα. Το μούδιασμα και την αγωνία έρχεται να συμπληρώσει και μια ψευτοελπίδα. Ή αν θέλετε απεγνωσμένη ελπίδα. Ότι τελικώς κάτι θα συμβεί. Ότι κάπως ο τροχός θα γυρίσει. Ότι τελικώς η αναμενόμενη καταστροφή δεν θα συμβεί ή ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν θα είναι τελικώς τόσο σφοδρές. Τέλος, σε άλλους διακρίνεις την οργή. Και άλλοι πάλι, ως γνήσια τέκνα του ωχαδελφισμού, αναφωνούν «ε, και τι να κάνουμε τώρα», «ε, και τι θα μπορούσε να γίνει»…


Ένας λόγος για τον οποίο μπορώ να επαίρομαι στην προσωπική μου διαδρομή υπήρξε το υψηλό αίσθημα ευθύνης. Είπα αυτά που όφειλα να πω την κατάλληλη στιγμή. Έκανα αυτά που έκανα με εντιμότητα, χωρίς ποτέ να δώσω λαβές για ανυποληψία. Εργάστηκα με πίστη και σε κάποιος τομείς έχω κριθεί ως αποτελεσματικός. Τα λέγω αυτά, προς επίρρωση της άποψης που έχω εδώ και χρόνια διατυπώσει, ότι μεγαλύτερο και από το πρόβλημα της δημοσιονομικής εξυγίανσης, ή της διαφθοράς είναι εκείνο της χολής κοινωνικής συνείδησης. Από την συνείδηση του Έλληνα πολίτη, απουσιάζει η συναίσθηση της ατομικής και της συλλογικής ευθύνης. Το γεγονός αυτό εξηγείται ιστορικά, αν κάνει κάποιος μια αναδρομή στις συνθήκες γέννησης της ελληνικής αστικής τάξης. Η τελευταία ουδέποτε απέκτησε συλλογικό υποσυνείδητο. Αντίθετα, αποτέλεσε το συνονθύλευμα πολλών ετερόκλιτων ατομικοτήτων , με διαφορετικά συμφέροντα και κοινή επιδίωξη την αρπαχτή και τη ρεμούλα. Αυτή η τάξη, λοιπόν, που σήμερα πλήττεται, ήλθε η ώρα να πληρώσει την ευκολία των επιλογών της. Και κυρίως για δύο πράγματα. Κατ’ αρχήν, τις πελατειακές σχέσεις που έχτισε επί δεκαετίες με τους πολιτικούς της ταγούς. Και δεύτερον, την νοοτροπία του βολέματος που επεδίωκε κάθε φόρα με κάθε της ψήφο να ικανοποιήσει.

Αυτές τις ημέρες, που είναι αναμφίβολα δύσκολες, μόνο μια υπέρβαση θα μπορούσε να αλλάξει τον ρου των εξελίξεων. Η συνειδητοποίηση από μέρους των πολιτών πόσο έφταιξαν που τα πράγματα οδηγήθηκαν εδώ που οδηγήθηκαν σήμερα. Δεν μιλώ για τους πολιτικούς διότι αυτοί είναι προφανώς αμετανόητοι. Δείτε για παράδειγμα την χθεσινή απόφαση της Νέας Δημοκρατίας, να μην υποστηρίξει την σύσταση εξεταστικής επιτροπής για το Βατοπέδι. Αν οι πολίτες δεν αναλάβουν τις ευθύνες τους, τότε η συλλογική μας ευθύνη θα παραμένει έωλη, και οι μισοί θα δείχνουμε το δάχτυλο τους άλλους μισούς ως υπευθύνους. Από αυτό το σημείο θα ξεκινήσει και η αναγκαία συνειδητοποίηση ότι όλοι θα πληρώσουμε. Και σε αυτό το σημείο, κανείς δεν πρέπει να χαϊδέψει κανέναν.

Ο Καραμανλής ήταν νεοφιλελεύθερος;

Με τον κ. Σαμαρά συνέβη το εξής απλό. Τον ευνόησε η συγκυρία να τον επαναφέρει ο Καραμανλής στη Νέα Δημοκρατία, με στόχο να κρατήσει ένα αντίβαρο απέναντι στην κ. Μπακογιάννη, η οποία με τη σειρά της πίστεψε ότι το παιχνίδι ήταν σικέ (ήταν, αλλά σε βάρος της), ενώ ο λαός αυτός που λησμονά γρήγορα, προτίμησε τον λιγότερο φθαρμένο σε σχέση με τους συνενόχους των τελευταίων κυβερνήσεων της Νέας Δημοκρατίας. Με άλλα λόγια. Η απουσία του κ. Σαμαρά από το προσκήνιο λειτούργησε κάπως σαν την κολυμπήθρα του Σιλωάμ, μέσα στην οποία αναβαπτίστηκε και παραδόθηκε λευκός και αμόλυντος στον ελληνικό λαό για νέα Κρίση.

Είναι λευκός και αμόλυντος; Προφανώς όχι. Δεν θα εμείνω στη φιλοδοξία του να φτιάξει κόμμα, ούτε στον πατριωτικό λαϊκισμό του και τον κίβδηλο μεγαλοϊδεατισμό του, της περιόδου 90-93 που ακόμη σαν χώρα πληρώνουμε. Ούτε μπορώ ασφαλώς να συμμεριστώ τις ρηχές αναλύσεις του ενός και του άλλου, ότι δήθεν ο λαός με αυτήν του την επιλογή έστειλε στα τάρταρα την πολιτική οικογενειοκρατία αυτού του τόπου, αφού και ο κ. Σαμαράς υπήρξε ο ίδιος μεγάλος ευνοούμενος του συστήματος, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη αποδείξει ότι το άξιζε.

Αντίθετα. Ο κ. Σαμαράς σήμερα δεν είναι λευκός και αμόλυντος για δύο λόγους. Αφενός είχε την ατυχία να είναι μέρος της τελευταίας και πιο εξαθλιωμένης από την μεταπολίτευση και εντεύθεν κυβέρνησης της χώρας. Αφετέρου ο ίδιος δεν βοηθά καθόλου τον εαυτό του, αφού αποδεικνύει κάθε ημέρα που περνά ότι ο χρόνος και η εμπειρία δεν τον άλλαξαν καθόλου.

Έγραφα από αυτές εδώ τις σελίδες ότι το πρώτο δείγμα γραφής θα το δώσει ο κ. Σαμαράς στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό. Ως αντιπολίτευση τα πήγε καλά. Σωστή η τοποθέτηση του σχετικά με τις δύο αντικρουόμενες σχολές σκέψεις μέσα στο οικονομικό επιτελείο, ορθή και η ανάλυση του σχετικά με την έλλειψη κινήτρων ανάπτυξης. Ως αυριανή κυβέρνηση όμως δεν έπεισε καθόλου. Κι αυτό διότι, πουθενά δεν φάνηκε στην ομιλία του ότι το έμαθε το μάθημά του. Αναλώθηκε σε συγκρίσεις ανούσιες με τις περασμένες κυβερνήσεις, ποιος παρέδωσε το έλλειμμα τόσο, ποιος αύξησε το δημόσιο χρέος περισσότερο και άλλα συναφή. Επιχείρησε να καλύψει τον Καραμανλή, για τον οποίο μάλιστα είπε ότι έκανε και γενναία αυτοκριτική, αναδεικνύοντας τον εαυτό του σε συνεχιστή του αποτυχημένου προκατόχου του.

Επίσης, καθόλου δεν έπεισαν οι προτάσεις του σε σχέση με το μέλλον. Ένα παράδειγμα μόνο. Μίλησε για την μεγάλη σημασία της απασχόλησης, δείχνοντας τον χώρο της ναυτιλίας όπου θα μπορούσε η Ελλάδα να μεγαλουργήσει, αλλά και την βιομηχανία του τουρισμού. Για το πρώτο ζήτημα δεν μας είπε τον τρόπο που σε αυτήν την διεθνή αρνητική συγκυρία, η ελληνική ναυτιλία θα μπορούσε να ανακάμψει και μάλιστα βοηθώντας τη γενικότερη ανάπτυξη του τόπου, ενώ για τον τουρισμό δεν ανέφερε ούτε μισό μέτρο. Αντίθετα, κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ ότι κατάργησε τα δύο αρμόδια υπουργεία – Ναυτιλίας και Τουρισμού- αγνοώντας προφανώς ότι το μεν πρώτο επί Νέας Δημοκρατίας υπήρξε φυτώριο διαφθοράς το δε δεύτερο άφησε την χώρα έκθετη στη διεθνή τουριστική κοινότητα και καταχρεωμένη (τα γραφεία ΕΟΤ κλείνουν το ένα μετά το άλλο, τα διεθνή Μέσα Ενημέρωσης είναι απλήρωτα εδώ και χρόνια και μας διαπομπεύουν σε κάθε ευκαιρία).

Ο λόγος του νέου προέδρου της Νέας Δημοκρατίας βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων. Η πρόταση του για το μέλλον στερείται συγκεκριμένων ουσιαστικών σημείων, ενώ η προσωπική του στάση εξέφρασε μια αλαζονική μη- μεταμέλεια. Ο Καραμανλής ήταν καλή αντιπολίτευση. Το πρόβλημα ήταν ότι ως κυβέρνηση συνέχισε να αντιπολιτεύεται τον εαυτό του για όσα αδυνατούσε να κάνει ο ίδιος. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι μέχρι και την τελευταία στιγμή επαναλάμβανε τα ίδια και τα ίδια, λες κι ο ίδιος δεν κυβέρνησε ποτέ και ως εκ τούτου δεν είχε ευθύνες. Ο κ. Σαμαράς πρέπει να απεγκλωβιστεί και από τον προκάτοχό του, αλλά και από τον ίδιο τον λαϊκιστή εαυτό του. Δεν επιτρέπεται σήμερα να λέει ότι η Νέα Δημοκρατία πιστεύει στον κοινωνικό φιλελευθερισμό, τον οποίο αντιπαραθέτει στον ανάλγητο νεοφιλελευθερισμό. Και αν θέλει να συνεχίσει να αναμασάει αυτές τις ανυπόστατες κοινοτοπίες, ας μας ξεκαθαρίσει ποιος ήταν ή είναι νεοφιλελεύθερος. Ο Καραμανλής; Η κ. Κατσέλη ή ο κ. Παπακωνσταντίνου; Άλλωστε, από τέτοια είμαστε χορτασμένοι. Φροντίζει για αυτό η κ. Παπαρήγα.

Δεν υπάρχει περιθώριο για χαλαρότητα

Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για άλλες αυταπάτες. Στην Ελλάδα, οι εθνικοί μας μύθοι εξέθρεψαν ολόκληρες γενιές. Από τον αριστερίστικο φαρισαϊσμό έως την ψευτοιδεολογία της δεξιάς. Αυτά είναι γνωστά και χιλιοειπωμένα. Σήμερα, ωστόσο, μια πρωτεύουσα αναγκαιότητα υπάρχει. Να πεισθούμε όλοι ότι δεν υπάρχει κανένας μύθος γύρω από την επερχόμενη καταστροφή. Με δυο λόγια. Και η καταστροφή και η πτώχευση είναι σενάρια που «παίζουν» δυνατά. Ούτε προσπαθεί κανείς να μας τρομάξει. Ούτε μας εκβιάζει η Ευρώπη. Ούτε κάποιοι είναι λιγότερο έξυπνοι από εμάς ώστε με τερτίπια και πονηριές να τους ξεγελάσουμε. Πάλι.


Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν θα ληφθούν. Αν εμείς δεν φροντίσουμε για αυτό, θα φροντίσουν για αυτό κάποιοι άλλοι. Το ζήτημα είναι αυτό να γίνει άμεσα προκειμένου η δημοσιονομική εξυγίανση να επιταχυνθεί. Ωστόσο, εμείς αποκλειστικά είμαστε εκείνοι που πρέπει να φροντίσουμε τις βαθύτερες γενεσιουργούς αιτίες της σημερινής κατάντιας. Και αυτές έχουν να κάνουν με την γενικευμένη ανομία, που είναι σύμφυτη με την ίδια την ύπαρξη του ελληνικού κράτους. Με την ίδια την ψυχή του νεοέλληνα. Από τον αγρότη που δεν σκέφτεται πώς θα αυξήσει το περιθώριο κέρδους του με την χρήση νέων μεθόδων και αρκείται να ζει με την όποια επιδότηση. Από εκείνον που πουλάει στο δρόμο «μαγκιά» στους υπόλοιπους, εγκαθιστώντας αστυνομικές σειρήνες και πολύχρωμα φωτάκια. Από εκείνον που τρυπάει την εξάτμισή του, για να προκαλεί εντύπωση η κάθε του εμφάνιση. Από τον μικροφοροφυγά και τον επιβιώσαντα με τα «μαύρα» έως τον μεγαλοεπιχειρηματία που έχει μάθει να λαδώνει για δουλειές.

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι αποκλειστικά ούτε η δημοσιονομική εξυγίανση, ούτε τα σκάνδαλα των πολιτικών, ούτε το υδροκέφαλο κράτος και όλα τα γνωστά. Είμαστε όλοι εμείς και οι μύθοι μας.

*Το άρθρο αυτό δημοσιεύεται σήμερα στην εφημερίδα "Η Χώρα"

Στο έλεος των μεγαλεργολάβων

Τα Μέσα Ενημέρωσης αυτού του τόπου μοιράζονται σε μεγάλο βαθμό την ευθύνη της σημερινής κατάντιας. Οι ιδιοκτήτες τους, ανέκαθεν έβλεπαν σε αυτήν τους τη δραστηριότητα, τη δυνατότητα να αναπτύξουν άλλες επιχειρηματικές δράσεις με σημαντικές προσόδους. Λέγω απλώς το κοινότοπο: ο Τύπος υπήρξε για αυτούς πάρεργο, με το οποίο εκβίαζαν διαχρονικά κυβερνήσεις προκειμένου να πλουτίσουν από την ανάθεση μεγάλων έργων σε κατασκευαστικές ή άλλες εταιρείες που έχουν στην κατοχή τους. Το αποτέλεσμα; Ποτέ δεν ενδιαφέρθηκαν να ασκήσουν με νηφαλιότητα και φερεγγυότητα την επιχειρηματική τους δράση, να φτιάξουν δηλαδή ένα τόσο καλό προϊόν που θα τους αποδίδει κέρδη από μόνο του, αλλά αντίθετα ξεπουλήθηκαν στον έναν ή τον άλλο πολιτικό προϊστάμενο, ο οποίος και τους πλήρωνε αδρά (με κρατικές δουλειές ή κρατική διαφήμιση) για τις υπηρεσίες τους.

Η υποκρισία τόσο περισσεύει στα ελληνικά μίντια, όσο απουσιάζει και η ενημέρωση. Ο καθένας έχει τους δικούς του εκλεκτούς , ανάλογα με τις κρυφές μισθοδοσίες στις οποίες περιλαμβάνεται, τους οποίους προασπίζει με κάθε μέσο, έστω κι αν λέγονται οφθαλμοφανείς παραλογισμοί. Κορυφαίο παράδειγμα; Ο απελθών πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, του οποίου το ηγετικό του χάρισμα εκθειαζόταν μέχρι τελευταίας στιγμής, προτού απογυμνωθεί πλήρως η μικρή καρικατούρα που τόσα χρόνια με επιμέλεια κάποιοι εκδότες και δημοσιογράφοι έκρυβαν.

Η υποκρισία στα ελληνικά μίντια καλύπτει τους εκλεκτούς, ακόμη κι όταν εκείνοι πολιτικά έχουν πλέον τελειώσει. Κορυφαίο παράδειγμα; Η πρόσφατη τραγωδία των Τεμπών, με τον έναν νεκρό. Το θέμα κυριάρχησε στα δημοσιογραφικά πάνελ για μια ημέρα, ενώ το ρεπορτάζ επαναλάμβανε ξανά και ξανά ότι οι μεγάλες βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν φέτος ήταν υπεύθυνες για την μοιραία αυτή στιγμή. Είναι έτσι; Δεν είναι; Δεν το γνωρίζω. Μου φαίνεται ωστόσο άδικο, να κατηγορούμε μόνο τον Θεό για ένα έργο αποκλειστικά ανθρώπινο. Δεν υπήρξε αστοχία στη μελέτη ή την κατασκευή; Δεν υπήρξε ανθρώπινη πλημμέλεια; Για ποιο λόγο κανείς δεν διερωτήθηκε και κανείς δεν ζήτησε περαιτέρω διερεύνηση για τις τυχόν ευθύνες τόσο των εταιρειών που ενεπλάκησαν όσο και των πολιτικών προϊσταμένων, που είχαν υπ ευθύνη τους το έργο, έστω κι αυτοί έχουν σήμερα εκλείψει;

Τα λέγω αυτά με απόλυτη γνώση και συνείδηση ότι άλλοι «ξεσκίζονται» και άλλοι κανακεύονται μέχρις αηδίας. Όταν το 2005, υφυπουργός πολιτισμού ων, κατέρρευσε το στέγαστρο της Σαντορίνης, με τον τραγικό απολογισμό του ενός νεκρού, ουδείς εξ αυτών των κυρίων και κυριών των μίντια κάθισε να ακούσει τις αιτιάσεις μου, ότι το έργο δεν ήταν στην ευθύνη του Υπουργείου Πολιτισμού και ότι άλλος φορέας είχε αναλάβει (κακώς και επί ΠΑΣΟΚ) την εκτέλεσή του. Ουδείς εξ αυτών, μίλησε τότε για βροχοπτώσεις και καιρικά φαινόμενα, αλλά όλοι ενέμειναν στις μεγάλες πολιτικές ευθύνες. Ήταν έτσι; Δεν ήταν; Σήμερα γνωρίζουμε τι συνέβη. Η έρευνα που τότε διέταξα, ολοκληρώθηκε με συγκεκριμένο πόρισμα το 2006, η οποία επιβεβαίωσε τα τεχνικά σφάλματα που οδήγησαν στην κατάρρευση. Η έκθεση εστάλη στον εισαγγελέα, πλην όμως έκτοτε δεν άκουσα τίποτε σχετικό.

Τα ελληνικά μίντια αποτελούν μέρος της κρίσης. Στο ίδιο ποσοστό με τα ελληνικά κόμματα. Το προφανές είναι ότι δεν έχουν καταλάβει ότι θα συμπαρασυρθούν στην κατρακύλα. Άλλωστε, στο τέλος, όλοι θα πληρώσουμε.


*Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στις 26 Δεκεμβρίου

Όλοι να πληρώσουμε.

Την ίδια συντριβή που έζησε η Νέα Δημοκρατία στις τελευταίες εκλογές, την ίδια ακριβώς συντριβή πρέπει να αποδείξει απέναντι στον ελληνικό λαό ότι σήμερα νιώθει. Και αυτό, όχι από καμία μαζοχιστική προδιάθεση, αλλά κυρίως διότι είναι τόσο πληγωμένη η αξιοπιστία του πολιτικού κόσμου της χώρας, ώστε οποία δέσμευση αναλαμβάνεται ως υποσχετική για το μέλλον δεν πείθει πλέον κανέναν.

Οι πληροφορίες φέρουν τον κ. Σαμαρά να κάνει κατά την άποψή μου δύο σημαντικές αστοχίες κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού. Αφενός κρατά στάση ισορροπιστή απέναντι στον προκάτοχό του, τον οποίο, όπως χαρακτηριστικά λέγεται, δεν μπορεί να αδειάσει. Κατά δεύτερον, επαναφέρει στη ρητορική του ολοένα και περισσότερο τη συμπαράσταση του στους μικρομεσαίους, προς χάριν των οποίων δεν θα επιτρέψει την επιβολή των όποιων μέτρων που θα θίγουν τα δικαιώματά τους.

Θέλω να κάνω δύο παρατηρήσεις. Η αυτοκριτική που επιβάλλεται να γίνει στο χώρο της κεντροδεξιάς δεν προτείνω να έχει τον χαρακτήρα συντριβής και μετανοίας. Η αυτοκριτική στο γήπεδο της πολιτικής δεν χρειάζεται να είναι εξομολόγηση. Αντίθετα εξυπηρετεί την οριοθέτηση των νέων στόχων και την υιοθέτηση των νέων ιδεών που δεν μπορεί να πείσει, αν πρώτα δεν αποδεχθεί κανείς με εντιμότητα και θάρρος ότι οι προηγούμενες δεν έπεισαν, δεν έκαναν το αναμενόμενο καλό στον τόπο, ότι στον αντίποδα μας εζημίωσαν. Σε τι έσφαλλε για παράδειγμα ο κοσμοπολίτης κ. Αλογοσκούφης και μετατράπηκε σε παίκτη μικροπολιτικής και διαμεσολαβητή σε ντηλς αμφιλεγόμενης σημασίας για το δημόσιο συμφέρον; Τι δεν πήγε καλά και η πειθώς που αναπτύξαμε προκειμένου να εξέλθουμε από την επιτήρηση μας οδήγησε σε αυτό το επίπεδο σήμερα ώστε να αντιμετωπίζουμε την διεθνή κατακραυγή; Τι δεν έκανε ο εκλιπών πρωθυπουργός ώστε η περασμένη πενταετία να πάει τόσο χαμένη; Αν αυτά τα ερωτήματα δεν απαντηθούν δεν θα καταφέρει ποτέ ο κ. Σαμαράς να ανοίξει νέα σελίδα στο χώρο του και θα κουβαλά πάντοτε σαν βαρίδι στις πλάτες του τον κ. Καραμανλή, έναν κακό πρωθυπουργό και μια κάκιστη διακυβέρνηση.

Η δεύτερη παρατήρηση έχει να κάνει με τον λαϊκισμό. Νομίζω ότι τα πράγματα είναι απλά. Σίγουρα έφταιξαν οι κυβερνήσεις. Μερίδιο όμως της ευθύνης έχουν και όλοι οι Έλληνες για το σημερινό κατάντημα. Εκείνοι που έκλεψαν το κράτος (με τις φοροδιαφυγές, τις παρανομίες τους, τις καταχρήσεις τους) και εκείνοι που ανέχτηκαν για χρόνια τη διαιώνιση αυτής της κατάστασης (επιβραβεύοντας με την ψήφο τους κυβερνήσεις που σμίλεψαν αυτές τις νοοτροπίες και συμπεριφορές). Σήμερα, στην κατάσταση που έχουμε φτάσει πρέπει όλοι να πληρώσουμε. Είτε λεγόμαστε πολιτικοί, είτε επιχειρηματίες, είτε μικρομεσαίοι, είτε και φτωχοί. Αναλογικά βέβαια. Αλλά δυστυχώς, θα κληθούμε να πληρώσουμε όλοι. Οι πολιτικοί ηγέτες έχουν δύο καθήκοντα. Να είναι σκληροί με τον εαυτό τους, αλλά και αληθινοί με τους υπόλοιπους. Ο Έλληνας πολίτης πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι ναι μεν οι πολιτικοί του δεν υπήρξαν οι ηθικότεροι και εξυπνότεροι άνθρωποι στον κόσμο, αλλά και εκείνος αφενός τους επέλεξε και αφετέρου κι εκείνος γαλουχήθηκε με την «ιδεολογία» της αρπαχτής και της ρεμούλας. Με απλά λόγια. Και ο Έλληνας όπου βρήκε την ευκαιρία, και βούτηξε το δάχτυλο στο μέλι, και τεμπέλιασε, και εκμεταλλεύθηκε την πολιτική αβουλία.


*Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε χθες στην εφημερίδα "Η Χώρα"

Ο επιμένων....επικοινωνιακά

Ουδέποτε σε περιόδους ευρύτερης ευμάρειας και πολιτικής κατίσχυσης μιας εκλεγμένης κυβέρνησης, έχει ακουστεί στα ελληνικά πράγματα ο όρος «συναίνεση». Για να θυμηθούμε λίγο καλύτερα, συναίνεση πρότεινε ο άλλοτε αδύναμος κ. Παπανδρέου στον πανίσχυρο τότε κ. Καραμανλή. Στη συνέχεια αντιστράφηκαν οι όροι, και ο Καραμανλής λίγο πριν τις εκλογές και ενώ η χώρα βούλιαζε, επαιτούσε για συναίνεση στα της οικονομίας. Σήμερα, δε, η χώρα βρίσκεται σε ένα τόσο κομβικό σημείο, ώστε όλοι να γνωρίζουν καλά ότι αν συνεχιστεί η κατρακύλα θα συμπαρασύρει μαζί της όλο το πολιτικό οικοδόμημα της μεταπολίτευσης. Και έτσι υποτίθεται ότι...συμφωνούν.

Ας πάρουμε από την αρχή τα αυτονόητα. Στις δημοκρατίες, η κυβέρνηση κυβερνά και η αντιπολίτευση αντιπολιτεύεται. Η βουλή διαλέγεται και οι υπουργοί υλοποιούν το πρόγραμμα της κυβέρνησης. Υπό τον Καραμανλή, καταγράφηκε ο εξής τραγέλαφος. Η κυβέρνηση δεν κυβερνούσε και ατερμόνως ψευτο-διαλεγόταν(νέος διάλογος για την παιδεία κοκ). Παράλληλα, σημειώθηκε και η απαίτηση από μερίδα των μίντια να μην αντιπολιτεύεται και η αντιπολίτευση με πρόσχημα την συναίνεση. Τέλος, στη Βουλή, οι κομματικές πειθαρχίες δεν αφήνουν εδώ και δεκαετίες κανένα ουσιαστικό περιθώριο για υγιή διάλογο και τα κοινοβουλευτικά «μαντριά» περιφρουρούν καλά την κατ’ επίφαση δημοκρατία που υπηρετούν πιστά.

Προκειμένου να εξέλθουμε από τη σύγχυση, πρέπει λοιπόν το υπάρχον πολιτικό σύστημα να αναλάβει δεσμεύσεις από σήμερα. Ειδάλλως ό,τι αναλαμβάνεται με υποσχετική για το μέλλον, δεν μπορεί να πείσει επαρκώς κανέναν. Μια τέτοια υποσχετική ήταν και το αποτέλεσμα της χθεσινής συνάντησης των αρχηγών των κομμάτων υπό τον πρόεδρο της Δημοκρατίας. Όλοι γνωρίζουμε ότι πρέπει να αλλάξει ο νόμος περί ευθύνης υπουργών ή την αναγκαιότητα για διαφάνεια στα οικονομικά των κομμάτων. Αυτά τα χιλιοειπωμένα είναι που ξαναειπώθηκαν χθες. Κουβέντα για τα μεγάλα σκάνδαλα που έσπειραν στη ραχοκοκαλιά του ελληνισμού τον εθισμό στην ανομία. Άχνα για όλες τις μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς και τον τρόπο που αυτές πρέπει να διαλευκανθούν, προκειμένου να καταφέρουμε να αρχίσουμε να γράφουμε εκ νέου σε έναν άγραφο πίνακα νέες σελίδες ευνομίας και δικαιοσύνης. Ειδάλλως ο ατέρμονος κύκλος της διαφθοράς θα εξελίσσεται χωρίς σταματημό, αν δεν επέλθει κάθαρση στο πολιτικό σύστημα.

Η διαφθορά είναι ένα ζήτημα πολύ «επικοινωνιακό». Η συναίνεση για την αντιμετώπιση της διαφθοράς ακόμη περισσότερο. Οι κυβερνήσεις Καραμανλή ωστόσο απέδειξαν ότι ο πύχης πρέπει να είναι εξαιρετικά μετρημένος. Η χθεσινή αποδοχή της παραίτησης του κ. Ρόβλια για τον λόγο ότι απέστειλε κάποια σημειώματα για ρουσφέτια ψηφοφόρων του ενέχει τρία βασικά προβλήματα. Πρώτον, δείχνει μια ψεύτικη ευαισθησία, διότι δεν μπορεί να μην γνωρίζει ο κ. Παπανδρέου ότι τέτοια χαρτάκια πηγαινοέρχονται καθημερινά μεταξύ των πάντων. Είναι συνεπώς λαικισμός και στερείται της όποιας ουσίας. Δεύτερον, τι θα κάνει αύριο αν αποκαλυφθεί άλλο ένα τέτοιο σημείωμα άλλου υπουργού, θα τον αποκαθηλώσει και αυτόν; Τρίτον και κυριότερο, η διαφθορά για να χορέψει θέλει δύο παρτενέρ. Τι εννοώ με αυτό; Ότι δεν μπορείς να τιμωρείς μόνο τον υπουργό και όχι τον πολίτη που αιτήθηκε παράνομα ή παράτυπα ή όπως αλλιώς θέλετε ονομάστε το ρουσφέτι. Αν αποφασίσει κάποιος να τιμωρήσει τις πελατειακές σχέσεις, οφείλει να τιμωρήσει και τον συνένοχο. Διότι καλώς ή κακώς, με ευθύνη και ημών των πολιτικών, οι πολίτες κρατούν στα χέρια τους τον άσσο της ψήφου, την οποία κραδαίνουν εκβιαστικά επί των κεφαλών των πολιτικών που εξαρτώνται από τον τάδε ή δείνα κομματάρχη ή στέλεχος.

Στον τόπο αυτό, συνηθίζουμε με τον χειρότερο τρόπο να εξευτελίζουμε τις λέξεις. Πώς μεταφράζεται λοιπόν η «συναίνεση» για το παρακμάζον πολιτικό μας σύστημα; Απλώς…ως το ευκαιριακό δεκανίκι του πολιτικά ανίσχυρου, που επιχειρεί να εξαγοράσει λίγο ακόμη χρόνο πολιτικής επιβίωσης. Και χθες οι πολιτικοί αρχηγοί απέδειξαν ότι δεν έμαθαν το μάθημά τους από την επικοινωνιστική φαυλοκρατία του κ. Καραμανλή. Η χώρα βουλιάζει και εκείνοι «επιμένουν επικοινωνιακά».

Πού είναι η ανάπτυξη;

Οι χθεσινές δηλώσεις του κ. Παπανδρέου για την οικονομία στερούνται του οποιουδήποτε κινήτρου για την ανάπτυξη. Ακόμη και ο ανασχεδιασμός του φορολογικού συστήματος, που θα μπορούσε να ιδωθεί ως κίνητρο στερείται δύο βασικών πραγμάτων. Αφενός είναι και η νέα προτεινόμενη δομή του περίπλοκη. Ένα απλούστερο σύστημα , αυτό που θα επιτρέπει στον πολίτη μόνος του να συντάσσει την φορολογική του δήλωση, είναι και πιο αποδοτικό, αλλά κυρίως πιο δίκαιο και εύκολο να ελεγχθεί. Ένα πολύ καλό παράδειγμα αποτελούν τα ακίνητα, όπου θα μπορούσε να ισχύσει ένας και μόνος φόρος, εξαρτώμενος από το συνολικό εμβαδό και τον συντελεστή δόμησης της συγκεκριμένης περιοχής. Το δεύτερο σημαντικότερο μειονέκτημα είναι ότι και αυτή η μεταρρύθμιση είναι περιορισμένης χρονικής διάρκειας ζωής, γεγονός που είναι αποτρεπτικό για την οποιαδήποτε ξένη επένδυση που απαιτεί εχέγγυα συνέχειας και σταθερότητας στο ζήτημα της φορολογίας. Είχα προτείνει το φορολογικό να είναι από τα θέματα που θα επιτευχθεί με αίσθηση εθνικού συμφέροντος η μέγιστη δυνατή συναίνεση, προκειμένου όλοι να δεσμευτούμε για το μέλλον. Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί.

Οι χθεσινές αρχές του κ. Παπανδρέου στερούνται συγκεκριμένου περιεχομένου. Παρέμειναν ασαφείς και σε κάποια τους σημεία τραγικά λαϊκίστικες. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει για νέα σώματα ράμπο για την πάταξη της φοροδιαφυγής, ενώ η περίφημη περιστολή των δαπανών ανά υπουργείο κατά 10% είχε κατά κόρον ενταχθεί στις νεοκαραμανλικές δεσμεύσεις, χωρίς βέβαια ποτέ να γίνει πράξη, έστω και να καταγραφεί ως προσπάθεια. Ο τέως υπουργός του ΠΑΣΟΚ, κ. Αλέκος Παπαδόπουλος έχει καταθέσει μία πολύ σοβαρή άποψη σε σχέση με την εισαγωγή συγκεκριμένου λογισμικού στη διασταύρωση στοιχείων, η οποία εφαρμόζεται με εξαιρετικά επιτυχημένα αποτελέσματα σε ευρωπαϊκές χώρες για τον έλεγχο της φοροδιαφυγής. Εξίσου λαϊκίστικη θεωρώ και την περιστολή των αποδοχών των βουλευτών, που όσο κι αν αυτό φαντάζει σκληρό για το λαϊκό αίσθημα, δεν είναι καθόλου υψηλές. Ακριβώς το αντίθετο μάλιστα.

Τέλος, δεν είναι απολύτως ευθυγραμμισμένες οι προτάσεις του κ. Παπανδρέου με τις επιταγές των Βρυξελλών, οι οποίες δεν απαιτούν από την Ελλάδα μέτρα για το αύριο, αλλά μέτρα που να επανορθώνουν δραστικά για το χτες. Λέγαμε και χθες ότι, όσο μεγαλύτερη ανάγκη έχουμε τον κ. Τρισέ, ο οποίος θα κληθεί να παίξει απέναντί μας τον ρόλο του ΔΝΤ, υπό την εποπτεία του οποίου- ελέω ευρωπαικής ένωσης- δεν θα υπαχθούμε, τόσο πιο αγόγγυστα θα πρέπει να υπομένουμε και να ακολουθούμε τις επιταγές του.

Ο κ. Παπανδρέου πρέπει να πειστεί για δύο πράγματα. Πρώτα και κύρια να πει μόνο αλήθειες στον ελληνικό λαό. Δεν είναι δυνατόν από τη μια να μιλά για παράδοση εθνικής κυριαρχίας και από την άλλη να μιλά με καθησυχαστικούς τόνους στον πολίτη. Δεύτερον, να ποντάρει ότι στην ελληνική κοινωνία υπάρχουν δυνάμεις που θα υποστηρίξουν μια πολιτική που δεν θα στηριχθεί στις γνωστές ισορροπίες και στη λογική «να κερδίσουμε χρόνο». Αν υπάρχουν αυτές οι δυνάμεις θα το δείξει το μέλλον. Αν στοιχηματίσει στην επαγρύπνησή τους ο κ. Παπανδρέου, τότε θα μπορεί να ισχυριστεί ότι αν μην τι άλλο προσπάθησε την ανατροπή. Αν δεν υπάρχουν τελικώς αυτές οι δυνάμεις, τότε και για τη χώρα θα ισχύει το γνωστό «έπαιξε και έχασε»….